เศรษฐกิจพอเพียง : โรงเรียนพอเพียง…มุ่งสู่โรงเรียนมาตราฐานสิ่งแวดล้อม

01

โรงเรียนพอเพียง…มุ่งสู่โรงเรียนมาตราฐานสิ่งแวดล้อม : กว่า ๑ ทศวรรษ ของการเดินตามรอยเท้าพ่อ

1-55-5_002-2

 จากจุดเริ่มต้น

white๑๐ ปีก่อน โครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมเฉลิมพระเกียรติ เริ่มต้นจากความคิดและความฝันของฮอนด้าที่จะรณรงค์ปลูกจิตสำนึกเรื่องสิ่งแวดล้อมให้กับเยาวชนและชุมชนอย่างจริงจัง โดยเริ่มเกิดขึ้นในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมายุครบ ๖ รอบ โดยการตั้งต้นที่โรงเรียน เพราะแนวความคิดที่ว่า โรงเรียนเป็นของชุมชน เด็กเข้าถึงทุกบ้าน ทุกหลังคาเรือน จากโรงเรียนสามารถหาความร่วมมือต่อไปได้ โดยเฉพาะความร่วมมือจากผู้ปกครอง ผู้เฒ่าผู้แก่ในชุมชน ที่อาจทำให้เราค้นพบขุมสมบัติความรู้และความคิดด้านสิ่งแวดล้อมที่ถูกมองข้ามไป

whiteจากความฝันสู่ความจริง การดำเนินโครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องตลอดกว่า ๑๐ ปีที่ผ่านมา ด้วยความร่วมมือจากภาครัฐ ผ่านทุนสนับสนุน ความฝันและความคิดสร้างสรรค์ต่าง ๆ เน้นที่การจุดประกายให้สำนึกสิ่งแวดล้อมติดตัวเด็กนักเรียน และได้สัมผัสถึงความรู้ที่งอกงามจากการได้ลงมือทำงานจริงจังของเด็ก ๆ

สู่แนวคิดการเดินตามรอยเท้าพ่อ

1-55-5_008-2

whiteโครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อม เฉลิมพระเกียรติ ในครั้งล่าสุดซึ่งเป็นครั้งที่ ๖ หรือครบ ๑๒ ปี ในการดำเนินโครงการ ภายใต้แนวคิด “ตามรอยเท้าพ่อกับฮอนด้า” โดยฮอนด้าให้การสนับสนุนทั้งด้านเงินทุนและความรู้ ผ่านการจัดเวทีให้ครู นักเรียนและผู้แทนชุมชน ไปเข้าค่ายเสริมความรู้ ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริทั้ง ๔ ภาค เพื่อเรียนรู้การพัฒนาตามแนวพระราชดำริ พบปะแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกัน นำไปสู่การสร้างเครือข่ายในอนาคต และนำความรู้ที่ได้รับมาใช้ในการดำเนินโครงการแก้ปัญหาและพัฒนาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชน

whiteโครงการครั้งนี้ เน้นการบูรณาการปัญหาสิ่งแวดล้อมใน ๓ เรื่องหลัก คือ ขยะ นํ้า และพลังงาน ซึ่งเป็นวิกฤตสำคัญตามคำแนะนำของ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ที่ปรึกษาโครงการ โดยมีถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นรางวัลเกียรติยศแห่งความภาคภูมิใจสูงสุด ภายใต้ความร่วมมือและการสนับสนุนของสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) กระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงพลังงาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย และสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย

“ในหลวงรับสั่งให้แต่ละแห่ง จัดการด้วยตัวเองในเบื้องต้นก่อนได้ไหม โรงเรียน ชุมชนแต่ละแห่ง จัดการขยะ นํ้าเสียของตนเอง ถ้าหากทำได้ ส่วนรวมก็จะลดผลกระทบ เป็นความรับผิดชอบ จัดการโดยใช้สติปัญญาและภูมิสังคมเป็นเครื่องมือแก้ไขอย่างพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตรัส ไม่ต้องไปแนวไฮเทค ไม่ต้องไปพึ่งคนอื่น ๆ” ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ถ่ายทอดแนวคิดเรื่องการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมสู่เยาวชนที่เข้าร่วมโครงการฯ

 

ความสุขจากการเรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง

1-55-5_012-2

whiteกล่าวได้ว่าไม่มีเด็กคนไหนที่ไม่สนุกและไม่มีความสุขเมื่อหลุดจากห้องเรียนสี่เหลี่ยมออกมายังฐานการเรียนรู้ เป็นความสุขที่ได้จากการลงมือทำและเห็นผลงานของตน เช่น นักเรียนโรงเรียนเทศบาลคุ้มหนองคู ขอนแก่น ได้เห็นรถที่แล่นไปด้วยนํ้ามันที่พวกเขาผลิตเอง เด็ก ๆ โรงเรียนบ้านรวมมิตร เชียงราย ที่ได้ฟังประกาศจากครูว่า มูลช้างที่พวกเขาหมักไว้ เกิดแก๊สแล้ว หรือความสำเร็จในการกำจัดหอยเชอรี่ในนาข้าวโดยวิธีธรรมชาติของนักเรียนโรงเรียนบ้านโพธิ์ตากพิทยาคม หนองคาย

ที่ผ่านมา ฮอนด้าเน้นที่ขยายจำนวนโรงเรียนเพื่อกระจายโอกาสในการทำงาน ควบคู่ไปกับการเพิ่มคุณภาพโดยการจัดค่ายเสริมความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้แนวคิด “แข่งขันกับตัวเอง” ส่วนผู้ที่ไม่ได้เข้าร่วมโครงการ โครงการฯ จะพยายามนำรูปแบบผลงานจัดทำเป็นหนังสือและส่งไปให้โรงเรียนต่าง ๆ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้

 

โครงการที่ไม่สิ้นสุด

1-55-5_015-2

whiteโครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมเฉลิมพระเกียรติ แต่เดิมเป็นวิธีการแข่งขันเพื่อหาผู้ชนะเลิศอันดับสูงสุดที่มีเพียงหนึ่งเดียว แต่ภายหลังได้ปรับเปลี่ยนวิธีคิดของการดำเนินโครงการฯ ไปสู่การแข่งขันกับตัวเอง โดยการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานให้โรงเรียนปฏิบัติตาม ทำให้มีผู้ชนะเกิดขึ้นจำนวนมากมาย โรงเรียนจำนวนไม่น้อยเกิดแรงจูงใจในการทำงานเพื่อท้าทายตัวเอง และโครงการพร้อมจะเผยแพร่เกณฑ์มาตรฐานนี้ไปสู่โรงเรียนทั่วประเทศภายในระยะเวลาอันใกล้นี้

whiteล่าสุด ความฝันของโครงการฯ ได้เติบใหญ่ไปอีกขั้น ด้วยการต่อยอดพัฒนาโรงเรียนที่มีผลงานโดดเด่นและได้รับถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ให้เป็นศูนย์เรียนรู้สิ่งแวดล้อมเฉลิมพระเกียรติ เพื่อเป็นต้นแบบในการเผยแพร่องค์ความรู้และสร้างเครือข่ายในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมในชุมชนได้อย่างยั่งยืน โดยได้ทำการเปิดตัวไปแล้ว ๒ ศูนย์คือ โรงเรียนสา จังหวัดน่าน ซึ่งประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหาขยะในชุมชนของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา เพื่อลดขยะพลาสติก จุดเด่นของที่นี่คือการมองอีกด้านหนึ่งของปัญหาขยะ คือ การลดขยะ ณ จุดกำเนิด คือลดการบริโภค ลดการใช้พลาสติกที่ย่อยสลายยาก และที่สำคัญคือการบูรณาการสิ่งแวดล้อมเข้าไปในหลักสูตรและกลมกลืนไปกับวิถีปฏิบัติของนักเรียน รวมไปถึงที่โรงเรียนโพธิ์ตากพิทยาคม จ.หนองคาย ที่จัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงให้สอดคล้องกับชุมชนที่มีเศรษฐกิจแบบเกษตร กิจกรรมของโรงเรียนทำให้นักเรียนมีความรู้ด้านเกษตรชีวภาพ และความสนใจของชุมชนต่อปุ๋ยชีวภาพอัดเม็ด ได้ส่งผลให้การเพาะปลูกแบบเกษตรปลอดสารเคมีเป็นวิถีใหม่ของชาวชุมชนโพธิ์ตาก

whiteในโลกอันกว้างใหญ่ โครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อม เฉลิมพระเกียรติและฮอนด้าอาจเป็นจุดเล็ก ๆ แต่ความฝันของฮอนด้าที่จะสร้างสำนึกใหม่และความสมดุลในระบบโรงเรียนจากการเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติ ผ่านโลกของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ก็คงจะเป็นความฝันที่ใหญ่พอที่จะทำให้สังคมเกิดการเปลี่ยนแปลงได้ในวันใดวันหนึ่ง

 Print

โครงการโรงเรียนสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อมเฉลิมพระเกียรติ
บริษัท เอเชี่ยนฮอนด้า มอเตอร์ จำกัด